Het zelfbeeld van kinderen in de digitale wereld

15 Februar 2022

Iedereen heeft een eigen zelfbeeld. Een jong kind is hier gelukkig nog niet zo mee bezig, maar heeft er wel degelijk één. Naar mate een kind ouder wordt, wordt hij of zij er wel steeds bewuster van. Stel je eens voor, op een dag komt jouw kind naar je toe en zegt ‘mama, vandaag zei iemand tegen mij dat ik altijd alles verpest’. Deze uitspraak heeft een grotere invloed op jouw kind dan jij misschien denkt. Uitspraken zoals deze kunnen het zelfbeeld van je kind erg beïnvloeden. Maar wat als dit negatieve zelfbeeld gevaarlijke gevolgen heeft, zoals faalangst of sociale angst?

Het zelfbeeld, wat is dat?
Het zelfbeeld is de manier waarop iemand naar zichzelf kijkt. Het wordt gevormd door gedachten, ideeën en oordelen dat iemand over zichzelf heeft. Het zelfbeeld van jouw kind ontwikkelt zich onbewust. Hoe de ouders tegen hun kinderen praten, bepaalt wat zij later gaan geloven. En wat de kinderen daarvan kiezen om te geloven, vormt deels hun zelfbeeld.

Kinderen met een leeftijd van 4 t/m 6 jaar, ervaren veel onzekerheid. Ze maken veel nieuwe dingen mee en leren daar mee te leven. Ze worden bewuster van wat ze wel en niet kunnen. Op de leeftijd van 7 t/m 9 jaar is het zelfbeeld van kinderen niet altijd even stabiel. Ze leren veel in een korte periode en worden zich steeds bewuster van wat er van hen wordt verwacht. Ze gaan zich ook steeds meer vergelijken met anderen, zoals vriendjes en/of vriendinnetjes. Contact met leeftijdsgenoten is belangrijk, ze luisteren naar elkaar en nemen dingen van elkaar over. Maar ook de concurrentie met anderen voelt steeds sterker. Je kind hecht op deze leeftijd waarde aan zelfstandigheid, een eigen verantwoordelijkheid en privacy. Door hem of haar de ruimte te geven, om zich op deze vlakken te ontwikkelen, geef je ze meer zelfvertrouwen en uiteindelijk een positief zelfbeeld.

Doordat het lichaam van kinderen rond de leeftijd 10 jaar aan het veranderen is, voelen de kinderen zich onzeker. Ze gaan zich druk maken om de meningen van anderen. Door de opmerkingen die zij krijgen over hun lichaam en kledingstijl, kan jouw kind zich anders gaan gedragen of kleden.

Het gevaar van vergelijken
Iets wat van grote invloed kan zijn op het zelfbeeld van kinderen, is social media. Want laten we eerlijk zijn, alles wat je op social media ziet, ziet er goed uit. Kijk bijvoorbeeld naar Enzo Knol, alles op zijn Instagram feed is vrolijk en gekleurd. Maar ook hij heeft natuurlijk mindere dagen, maar die zie je niet. Dit omdat het niet leuk is om naar te kijken en dus geen vermaak is voor jouw kind.

Dit soort situaties kunnen zorgen voor een vertekend beeld van het ‘perfecte’ plaatje en hoe je om moet gaan met vrienden. Hun eigen mening wordt vervormd door alles wat zij zien en lezen. Het sterke effect dat social media op jouw kind heeft, gebeurt meestal onbewust. Dit komt doordat kinderen tijdens het online scrollen niet nadenken over de gebruikte filters, de manier van poseren en wat de betekenis is achter sommige captions onder foto’s. Onbewust slaan ze alle beelden op en streven zij naar dat ‘perfecte’ plaatje.

Let goed op het gedrag en gevoelens van jouw kind als hij of zij op social media zit. Praat samen over het getekende beeld dat social media geeft. Laat zien dat alle beelden op social media heel onrealistisch zijn, ook al lijkt het soms niet zo.

Praat met jouw kind over hun zelfbeeld
Maar hoe praat je hier over? De meeste kinderen bespreken namelijk niet graag hun gevoelens. Dit maakt het praten voor jou als ouder, dan ook moeilijk.
Om er achter te komen wat het zelfbeeld van je kind is, kan je kijken naar een paar kenmerken. Hoe praat jouw kind over zichzelf? Is dit negatief? Dan heeft hij of zij meestal een lager zelfbeeld dan iemand die positief over zichzelf praat. Vraagt jouw kind veel om bevestiging of heeft hij/zij veel moeite met kritiek of voor zichzelf op te komen, dan kan jouw kind ook een laag zelfbeeld hebben. Het is daarom belangrijk om over hun gevoelens en zelfbeeld te praten. Begin een gesprek over hoe hij of zij zich voelt. Uit het gesprek kunnen veel verhelderingen komen. Door een beter beeld te hebben over het zelfbeeld van je kind, kan je hem of haar hier in ondersteunen.

Zo creëer je een positiever zelfbeeld bij je kind!

  1. De appel valt niet ver van de boom. Jouw kind ziet jou als rolmodel, dus jouw zelfbeeld speelt een grote rol in het positieve zelfbeeld van je kind. Jouw doen en laten, zijn een voorbeeld voor hem of haar. Probeer eens bij jezelf te beginnen, mopper minder op jezelf, neem kritiek aan en verwerk het op een goede manier. Of praat positief over de dingen die jij doet in het bijzijn van jouw kind.
  2. Leer je kind om naar zichzelf te luisteren. De één kan beter opnoemen wat hij of zij belangrijk vindt, terwijl de ander daar meer moeite mee heeft. Ga samen op zoek naar wat hij of zij belangrijk vindt. Vergeet niet hem of haar zich daar gehoord en gezien over voelen.
  3. Het is belangrijk dat je kind ruimte heeft om fouten te maken. Door fouten te maken en ze zelf op te laten lossen, leert een kind veel. Sommige kinderen durven geen fouten te maken omdat ze zichzelf dan negatief gaan beoordelen. Deze gedachtes zijn slecht voor het positieve zelfbeeld. Laat je kind weten dat het niet erg is om fouten te maken.
  4. Wees er als ouder bewust van hoe belangrijk het is om je kind lief te hebben. Geef bewust je tijd, energie en aandacht aan je kind.

Kortom, het zelfbeeld van jouw kind groeit met de leeftijd mee. Het zelfbeeld zal in de komende jaren blijven veranderen. Dit is afhankelijk van de omgeving en de manier waarop jouw kind met social media en opmerkingen van anderen omgaat.

Bronnen:
https://psychogoed.nl/laag-zelfbeeld/
https://nl.linkedin.com/pulse/wat-de-impact-van-woorden-op-het-zelfbeeld-je-kind-van-der-schans
https://psychogoed.nl/hoe-help-je-een-onzeker-kind-van-4-5-of-6-jaar-oud/
https://psychogoed.nl/hoe-help-je-een-onzeker-kind-van-7-8-9-10-jaar-oud/
https://www.medianest.be/hebben-sociale-media-een-invloed-op-het-zelfbeeld-van-mijn-kind
https://visie.eo.nl/artikel/2018/04/hoe-geef-ik-mijn-kind-een-goed-zelfbeeld-deel-2
https://www.evajinek.nl/topics/artikel/5006701/kinderen-ouders-zelfvertrouwen-zelfbeeld-voorbeeld

9,5